DOM PASYWNY - architektura

Poniżej ilustrowany wykład na temat kształtowania architektury domów energooszczędnych. Na przykładzie schematycznego przedstawienia jednego z projektów.

MINIMALNY OBWÓD PRZY MAKSIMUM POWIERZCHNI

Po pierwsze, aby nasz energooszczędny budynek funkcjonował poprawnie, musimy

znaleźć mu odpowiednią działkę. Najlepsza będzie taka, na której będzie można zbudować Dom zorientowany na południe, ale nie należy się przejmować odchyleniami od tego kierunku sięgającymi kilkunastu stopni.

Dobrze, gdyby szerokość działki pozwoliła na takie zaprojektowanie budynku, aby wszystkim pomieszczeniom mieszkalnym dostarczyć południowego światła. A sam budynek powinien być tak wytyczony, aby minimalizować długość ścian, okrywających żądaną powierzchnię, ale jednocześnie jak największą powierzchnię elewacji wystawić na południe.

JAK NAJMNIEJ ŚCIAN OKRYWAJĄCYCH KUBATURĘ

Część kubatury oddzielona termicznie od zewnętrza powinna być jak najbardziej zwarta, nie tylko dlatego, że każde załamanie muru jest potencjalnym miejscem wystąpienia mostka termicznego, ale także ze względów ekonomicznych; każdy metr kwadratowy izolacji takiego

budynku kosztuje, więc oszczędzajmy na powierzchni, którą trzeba zaizolować!

Nie znaczy to, że każdy z takich domów musi przypominać kostkę! Chodzi o to, aby kubatura oddzielona termicznie była jak najbardziej kompaktowa, stopień zwartości bryły architektonicznej wyraża się współczynnikiem A/V czyli stosunkiem zewnętrznej powierzchni przegród zewnętrznych do ogrzewanej kubatury. Im mniejszy jest ten współczynnik tym lepiej, dla budynków jednorodzinnych dobrze kiedy kształtuje się on na poziomie 0,8-1. Dla porównania: w budynkach wysokościowych wynosi on około 0,3, dla jednorodzinnych budynków parterowych około 1,2.

PRZESZKLENIA DAJĄ DARMOWE ZYSKI CIEPŁA SŁONECZNEGO.

Pod względem termicznym okna są newralgicznymi miejscami w strukturze powłoki zewnętrznej budynku, można przez nie stracić wiele ciepła wewnętrznego, ale i zyskać ciepło

słoneczne. Dobre, odpowiednio umieszczone okna mogą stać się przyczyną zysków termicznych netto w skali roku!

W budynkach energooszczędnych okna traktuje się właśnie jako potencjalne źródła ciepła, a nie tylko miejsca jego ucieczki, dlatego wystawia się je na jak największe zyski z promieniowania słonecznego, które w naszych szerokościach geograficznych zdarzają się na południowej fasadzie domu. Na fasadzie północnej powinno się minimalizować ich ilość. Ilość promieniowania słonecznego padająca na powierzchnie skierowane na wschód i zachód, jest ponad dwukrotnie mniejsza od ilości energii padającej na powierzchnie południowe, dlatego mają one mniejsze znaczenie dla bilansu energetycznego budynku.

DAWAĆ CIEŃ LATEM, DAWAĆ SŁOŃCE ZIMĄ

Elewacja południowa w koncepcji Domów Pasywnych i energooszczędnych jest właściwie autonomicznym systemem, którego zadaniem jest, z jednej strony, zapewnienie

zacienienia, z drugiej wpuszczenie maksymalnej ilości światła słonecznego do budynku, w zależności od sezonowych potrzeb.

Spełnienie tych dwóch wykluczających się pozornie postulatów, niesie ze sobą kilka problemów natury projektowej: trzeba zadbać o odpowiednie umocowanie na przykład elementów zacieniających, nie konstruując przy tym mostków termicznych, problematyczne jest też mocowanie jakichkolwiek elementów do ściany z kilkudziesięcio-centymetrową warstwą izolacji. Poza przeszkleniami i system zacienień i izolacji, pojawiają się zwykle tutaj kolektory słoneczne, czy baterie fotowoltaiczne.

STREFA BUFOROWA DLA DOMU

Kolejnym etapem, będącym konsekwentnym rozwinięciem idei systemu fasady południowej,

jest wybudowanie "strefy buforowej" dla budynku - dodatkowej nie- ogrzewanej kubatury, rozciągającej de facto grubość przegrody termicznej jaką jest ściana południowa do wartości nawet kilku metrów.

Taką strefą buforową może być lekka, przeszklona, wentylowana konstrukcja szkieletowa. Nie musi to być pomieszczenie szczelne. Właściwie to jest to taki rozbudowany ogród zimowy, obejmujący swoją przestrzenią całą elewację.

Tomasz Mielczyński

Ilustrowany wykład na temat kształtowania budynków energooszczędnych.